A14 Tôi yêu

Tập đoàn đầu tư và phát triển toàn diện tài năng và nhan sắc

Latest topics

» TG 24 giờ qua ảnh: Người đàn ông thi leo cột mỡ
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:15

» Sấm sét Hà Nội lên tạp chí Mỹ
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:15

» Chùm ảnh:Lính Anh khỏa thân tập thể ủng hộ Hoàng tử Harry
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:14

» TG 24 giờ qua ảnh: Học viên cảnh sát rèn luyện
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:14

» Tóc bóng nước nổ tung trên đầu trọc mẫu nghiệp dư
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:14

» Cận cảnh hà mã quyết chiến tranh ngôi đầu đàn
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:13

» TG 24 giờ qua ảnh: Bé trai bị thương chờ điều trị
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:13

» TG 24 giờ qua ảnh: ‘Thây ma’ ngồi chờ tàu điện
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:13

» TG 24 giờ qua ảnh: Trẻ em chơi đùa với... trăn
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:13

» TG 24 giờ qua ảnh: Tiệc cưới dang dở vì cháy rừng
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:12

» Chùm ảnh: Bữa ăn hụt của sư tử chột
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:12

» Chùm ảnh: Giải cứu báo mắc kẹt trên hàng rào sắt
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:12

» Chế quai cho dép tông từ vải hoa
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:08

» Nhẫn cực xinh cực độc từ cán thìa
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:08

» Pha chế sơn móng tay từ phấn mắt
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:07

» Độc đáo vòng tay kết từ khuy
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:07

» Đan báo cũ thành thùng đựng đồ hữu dụng
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:07

» Độc đáo vườn treo trong nhà
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:06

» Bánh pancake theo phong cách Đức có gì lạ?
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:01

» Lạ miệng món salad bơ với cà chua
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:01

» Công thức bánh Madeleine pho mát tuyệt hảo
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:00

» Lạ miệng món mỳ gà nấu nước dừa
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:00

» Đẹp da với nước ép cà chua
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 18:00

» Ngọt ngào hương vị cà phê caramen
by handsomevip007 Wed 29 Aug 2012, 17:58

» TG 24h qua ảnh: Chiến binh tránh đạn bắn tỉa
by handsomevip007 Sat 25 Aug 2012, 14:53

» TG 24 giờ qua ảnh: Diễn tập sơ tán khỏi tòa nhà
by handsomevip007 Sat 25 Aug 2012, 14:52

» TG 24 giờ qua ảnh: Người biểu tình TQ phá xe Nhật
by handsomevip007 Sat 25 Aug 2012, 14:52

» Món tiết canh dưới ống kính nhiếp ảnh gia Đức
by handsomevip007 Sat 25 Aug 2012, 14:51

» TG 24 giờ qua ảnh: Cậu bé không bàn chân chơi bóng
by handsomevip007 Sat 25 Aug 2012, 14:46

» Nữ VĐV Wushu xinh đẹp, vung kiếm như phim kiếm hiệp
by handsomevip007 Fri 24 Aug 2012, 14:26

Chào bạn! Khách viếng thăm

    Viết i hay viết y?

    Share
    avatar
    handsomevip007
    ĐẠI TƯỚNG CAO CẤP-Lv.6
    ĐẠI TƯỚNG CAO CẤP-Lv.6

    Số bài : 4020
    A14$ : 4498
    Danh tiếng : 920
    Tham gia : 01/12/2010


    Medal:
    Pet:
    Goods:

    Viết i hay viết y?

    Bài gửi by handsomevip007 on Fri 13 Jul 2012, 17:31

     

    Viết i hay viết y?

     




    Có một quy tắc bất thành văn về tính thẩm mỹ trong chữ Việt: hình chữ phải đẹp. Điều này dẫn tới hiện tượng “phá rào” với quy định viết i/y hiện nay.

    Đó là quy định ngày 30.11.1980 của bộ Giáo dục về chính tả liên quan đến hai chữ y và i, như sau: “… trường hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i, trừ uy, như duy, tuy, quy…; thí dụ: kì dị, lí trí, mĩ vị. Chú ý: i hoặc y đứng một mình hoặc đứng đầu âm tiết vẫn viết theo thói quen cũ, thí dụ: ý nghĩa, y tế, ỉ eo, ầm ĩ, im, yêu”.

    Hiện nay có những ý kiến trái chiều với quy định này.

    Những điều còn bỏ qua

    Chữ viết là quy ước, chuẩn mực chính tả cũng là quy ước. Chữ Việt là loại chữ viết ghi âm. Khi ta nói, mỗi tiếng là một âm tiết. Mỗi âm tiết gồm có ba bộ phận: âm đầu – vần – thanh điệu. Mỗi vần lại chứa các thành phần nhỏ hơn: vần=âm đệm – âm chính – âm cuối. Như vậy, âm đầu, vần (âm đệm, âm chính, âm cuối), thanh điệu là những yếu tố có liên quan đến chuẩn mực chính tả.

    Quy định trên không chú ý tới thói quen khi viết âm tiết có bán nguyên âm đứng cuối được ghi bằng y hoặc i. So sánh tay/tai, hay/hai. Cùng một nguyên âm, có i đứng cuối thì sẽ đọc dài ra, có y đứng cuối thì đọc ngắn đi. Lúc này nguyên âm a thể hiện âm vị /ă/ nên không ít học sinh mắc lỗi viết tăy, hăy.


     








     






    Quy định không nói tới công dụng của y hay i đứng cuối âm tiết để phân biệt hai vần uy/ui: thuý khác với thúi, quý khác với cúi…

    Quy định cũng không đề cập tới quy tắc viết bằng chữ y trong những trường hợp:

    + Viết yê, ya khi nguyên âm đôi này đứng sau âm đệm /w/: Nguyễn Khuyến, đêm khuya.

    + Viết y sau chữ qu~ (bán nguyên âm u đứng sau /k/): quy luật, quy ước, quyền lực, quyết định…

    + Viết yê khi âm tiết vắng phụ âm đầu và là nguyên âm đôi /ie/: yến, yểm trợ, yêng hùng, niêm yết, uyển chuyển, yên tâm… Như vậy, viết yêu không phải là “viết theo thói quen cũ” như nhận định trong quy định đã nêu.

    + Dù đứng một mình hay đứng cuối trong các từ phiên âm thì gốc sao phải viết vậy: dao i nốc (inox → inoxydable → không gỉ), muối i ốt… Nguyên âm /i/ đứng cuối nhưng vẫn phải viết là khí ôxy, khí hy đrô.

    Những điều chưa chuẩn

    Quy định trên không chú ý tới một quy tắc bất thành văn về tính thẩm mỹ trong chữ quốc ngữ: hình chữ phải đẹp, nghĩa là có sự cân đối về độ cao giữa các con chữ trong từ ngữ. Khái niệm này được hiểu như sau:

    – Ghép những phụ âm cùng độ cao với /i/ thì có khuynh hướng dùng i: si mê, mị dân, chim ri, rằn ri, rên rỉ, xanh rì, kẻ sĩ, vĩ mô, vi phạm, vì sao, vì vậy, vị trí... Gia Định Báo viết bán sỉ (số 6.5.1882), không thấy số nào viết bán sỷ. “Thói quen viết ỉ eo, ầm ĩ, im…” (quy định) phản ánh quy tắc này.

    – Khái niệm cân đối còn được hiểu là trong một từ nếu con chữ một phụ âm nhô cao lên thì ta viết y nhằm tạo ra sự hài hoà trên dưới. Viết lý thì phần trên và phần dưới chữ này cân đối với nhau, còn viết lí thì phần dưới chữ này hơi bị hụt. Vì vậy trong báo Nông Cổ Mín Đàm năm 1902, chúng ta gặp: Lý văn Ngọc; chánh lý; chưởng lý; mạng lý (11.1); không lý vì bộ tướng vậm vỡ; có lý lắm (27.3). Cũng lý do tương tự, trong Gia Định Báo năm 1881, 1882 chúng ta gặp ký tên (26.12); thơ ký (12.2); trong kỳ 15 ngày (15.3)…; trong Nông Cổ Mín Đàm năm 1902, chúng ta gặp xem kỹ (6.3); ích kỹ (9.1, sai thanh hỏi); Nam-Kỳ; dầu thắng kỳ nhứt; anh lấy làm kỳ (24.7); chẳng kỳ lòng súng lớn nhỏ; cho kỷ càng (21.8, sai thanh ngã)… Chúng ta còn gặp thanh ny hồi tục, mỹ danh, làng Bình-hy… Cách viết Hoa Kỳ cũng nằm trong hệ thống trên. Trong những âm tiết vừa dẫn không gặp cách viết “trường hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i” như trong quy định.

    – Còn “viết theo thói quen cũ, thí dụ: ý nghĩa; y tế...” vẫn phản ánh luật cân đối trong chữ quốc ngữ: dùng y trong ý nghĩa, y tế để có sự cân đối giữa hai tiếng trong một từ ghép.

    – Trường hợp ngoại lệ “trừ uy (thì viết y) như duy, tuy, quy…” thì báo thời đó lại viết ngược lại: trong Nông Cổ Mín Đàm, chúng ta gặp nhơn gian qui Sở Khanh, vinh qui, Lão – kị – qui – y (3.4.1902).

    – Kích thước con chữ cũng là một lý do thẩm mỹ: chữ i ngắn hơn chữ y tạo ra ấn tượng là một đối tượng nhỏ. Vậy nên có khuynh hướng dùng i ngắn cho những đối tượng tạo ra ý niệm nhỏ: li ti, tỉ mỉ, vi tính; chi li, chi tiết; chơi bi, sân si, lí nhí… chứ không ai viết chơi by, tỷ mỷ, chy ly, chy tiết, vy tính…

    Có những thói quen ngôn ngữ không tìm được lý lẽ

    Trong tiếng Pháp hiện nay có từ poids (trọng lượng). Thuở xưa, từ này được viết là pois. Tới thời Phục hưng có người cho rằng nó do từ Latinh pondus mà thành, vậy phải thêm d vào sau i mới đúng, thế là người ta đổi pois thành poids. Về sau có người chứng minh được pois chính do từ Latinh pensum (vật được cân xem nặng nhẹ thế nào) mà ra, nhưng người Pháp đã quen dùng poids mất rồi. Vậy là poids vẫn giữ nguyên cho đến ngày nay.

    Trong tiếng Việt có những biến thể trong cách viết i/y. Một từ mĩ là đẹp, mọi người quen viết nước Mỹ, châu Mỹ nhưng lại viết mĩ mãn. Những biến thể như vậy gặp rất nhiều. Điều đó là bình thường, không có gì đáng tranh cãi.

    Tóm lại: Cách viết i/y trong quy định của bộ Giáo dục không phù hợp với tâm lý người Việt và thực tế tiếng Việt nên chúng ta thường “vượt rào” hoặc mắc lỗi trước quy định này. Nên chấp nhận những biến thể trong cách viết i/y.

    GS.TS Nguyễn Đức Dân (Theo SGTT ngày 10/1/2011)


     


    ▼[A14] Tôi yêu - - - - - - - - - - - 〈 Signature ✎ 〉

    Nhẹ nhàng mà sôi nổi, hàm súc mà độc đáo, lôi cuốn nhưng rất riêng ...
    ... Chỉ có thể là A14

      Hôm nay: Sun 27 May 2018, 22:52